จังหวัดนครพนมเป็นจังหวัดที่มีฝนตกชุกในฤดูฝน  เพราะได้รับอิทธิพลจาก ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ที่พัดปกคลุม  และอิทธิพลจากป่าไม้และเทือกเขาจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว  รวมทั้งพายุจากทะเลจีนใต้ที่เคลื่อนผ่านหรือเคลื่อนเข้าใกล้    โดยมีปริมาณฝนตกชุกตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม  โดยในปี   ๒๕๕๔   มีฝนตก ๑๓๙  วัน ปริมาณฝน   ๒,๗๑๙.๖  มิลลิเมตร  ฝนปีนี้ มากกว่าปีที่แล้ว ๗๗๕.๑ มิลลิเมตร หรือมากกว่าปีที่แล้ว ๒๘% และมากกว่าค่าเฉลี่ย ๑๑ % อุณหภูมิสูงสุด  ๓๘.๕  องศาเซลเซียส เมื่อวันที่ ๒๑ มีนาคม ๒๕๕๔ และ อุณหภูมิต่ำสุด  ๘.๕ องศาเซลเซียส เมื่อวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๕๔  สภาพดินฟ้าอากาศ แบ่งออกเป็น ๓ ฤดู

ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนกุมภาพันธ์ – กลางเดือนพฤษภาคม ของทุกปี  ฤดูร้อนจะมีอากาศร้อนอบอ้าว อุณหภูมิเฉลี่ย ๒๕-๓๕ องศาเซลเซียส และมีอุณหภูมิสูงสุดอยู่ระหว่าง ๓๗-๔๐ องศาเซลเซียส

ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม – กลางเดือนตุลาคม ของทุกปี ในบางส่วนของจังหวัดมีฝนตกชุกโดยเฉพาะพื้นที่ อำเภอที่อยู่ริมฝั่งแม่น้ำโขง จะประสบอุทกภัย ได้รับความเสียหายเป็นประจำทุกปี เช่น   อำเภอเมือง อำเภอท่าอุเทน และอำเภอบ้านแพง เป็นต้น ปริมาณฝนเฉลี่ย ๒,๔๒๔.๔ มิลลิเมตร/ปี

ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่กลางเดือนตุลาคม – กลางเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี โดยทั่วไปอากาศจะหนาวเย็น อุณหภูมิเฉลี่ย ๑๖-๒๕ องศาเซลเซียส และอุณหภูมิต่ำสุดอยู่ในช่วง ๘-๑๕ องศาเซลเซียส

 

ตารางแสดง : สถิติภูมิอากาศของจังหวัดนครพนม

อุณหภูมิ อุณหภูมิต่ำที่สุด ๑.๘˚ซ. (๓๕.๒˚ฟ.) วันที่ ๑๑ มกราคม ๒๔๙๘

อุณหภูมิสูงที่สุด ๔๒.๐˚ซ. (๑๐๗.๖˚ฟ.) วันที่ ๑๔ เมษายน ๒๕๒๖

ฝน ฝนมากที่สุดใน ๒๔ ชั่วโมง ๔๕๙.๒ มม. วันที่ ๑๗ มิถุนายน ๒๕๐๕

ฝนมากที่สุดใน ๑ เดือน ๑,๒๓๒.๙ มม. สิงหาคม ๒๕๑๘

ฝนมากที่สุดใน ๑ ปี ๒,๙๙๕.๙ มม. ปี ๒๕๔๕

ฝนน้อยที่สุดใน ๑ ปี ๑,๕๙๗.๐ มม. ปี ๒๕๑๗

ความชื้นสัมพัทธ์ ความชื้นสัมพัทธ์ ต่ำที่สุด ๑๓% วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๑๗
ความเร็วลมสูงสุด ทิศตะวันตกเฉียงใต้ ๕๕ นอต (๑๐๑.๙) กม/ชม วันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๕๑๓
ระดับน้ำโขง สูงที่สุด ๑๓.๒๖ เมตร วันที่ ๕ กันยายน ๒๕๓๘ เวลา ๑๒ – ๑๕ น.

(ระดับน้ำจุดวิกฤต ๑๒.๔๕ เมตร)

ที่มา : สถานีอุตุนิยมวิทยาจังหวัดนครพนม

 

ตารางแสดง : ปริมาณน้ำฝน ความชื้นสัมพัทธ์ และอุณหภูมิอากาศ

รายการ

ปี ๒๕๕๓ ปี ๒๕๕๔ ปี ๒๕๕๕

ปี ๒๕๕๖

ปี ๒๕๕๗
ปริมาณน้ำฝนตลอดทั้งปี (มิลลิเมตร)

๑,๙๔๔.๕

๒,๗๑๙.๖ ๒,๐๓๔.๖

๒,๐๕๔.๕

๒,๔๑๐.๒
จำนวนวันที่มีฝนตกตลอดทั้งปี(วัน)

๑๒๙

๑๓๙ ๑๔๖

๑๔๓

๑๓๘
ความชื้นสัมพัทธ์ตลอดทั้งปี (%)

– เฉลี่ยสูงสุด

– เฉลี่ยต่ำสุด

– เฉลี่ย

– สูงที่สุด

– ต่ำที่สุด

.

๘๙.๐

๕๘.๐

๗๖.๕

๙๙

๒๘

 

๙๑.๐

๖๐.๐

๗๖.๘

๙๙

๓๑

 

๙๐.๐

๕๘.๐

๗๕.๖

๙๙

๒๖

.

๘๘.๐

๕๔.๐

๗๒.๖

๙๙

๒๕

อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดทั้งปี (°ซ.)

– เฉลี่ยสูงสุด

– เฉลี่ยต่ำสุด

– เฉลี่ย

– สูงที่สุด

– ต่ำที่สุด

 

 

๓๒.๕

๒๒.๘

๒๗.๐

๔๐.๒

๙.๐

.

 

๓๑.๑

๒๑.๔

๒๕.๗

๓๘.๕

๘.๕

 

 

๓๒.๑

๒๒.๗

๒๖.๘

๓๘.๕

๑๒.๘

 

 

๓๒.๐

๒๒.๒

๒๖.๔

๓๘.๓

๑๐.๑

 

 

๓๒.๓

๒๒.๖

๒๖.๗

๓๘.๕

๙.๔

ที่มา : สถานีอุตุนิยมวิทยาจังหวัดนครพนม (พฤศจิกายน ๒๕๕๗)

 

สภาพอากาศของจังหวัดนครพนมถือว่าเป็นจังหวัดที่มีอากาศดีตลอดทั้งปี  ไม่ร้อนมากนักเหมาะสำหรับการเป็นเมืองพักผ่อนริมฝั่งแม่น้ำโขง  เมืองบริการสุขภาพ  และช่วงฤดูฝนปริมาณน้ำฝนมีปริมาณมากเป็นลำดับที่ ๒ ของประเทศ   เหมาะสำหรับภาคการเกษตรและการประมงน้ำจืด  รวมถึงการกักเก็บน้ำไว้ใช้เพื่ออุปโภคบริโภค  หรือเพื่อการเกษตรหากแต่สภาพปัญหาด้านแหล่งน้ำที่ไม่สามารถกักเก็บน้ำไว้ได้มากนักจึงต้องมีการพัฒนาแหล่งน้ำและระบบชลประทานให้มีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้น